021-88540357 info@behsafamily.com

مقالات

درمان شناختی رفتاری : CBT (Cognitive Behavior Therapy)

درمان شناختی رفتاری : CBT (Cognitive Behavior Therapy)

رویکردی ویژه با تمرکز بر نقش افکار و عواطف در شکل گیری مشکلات روانشناختی

هر یک از ما در مواجهه با رویدادها و موقعیتهای مختلف زندگی واکنشهای متفاوتی داریم. این تفاوت در واکنش و نوع برخورد، ناشی از تفاوت در نگرش ما انسانها به وقایع است. مثلا وقتی در یک میهمانی دوستانه، یکی از دوستان هنگام ورود به همه سلام میکند جز شما، اولین فکری که به ذهنتان خطور می کند چیست؟ در واکنش به این سؤال بسته به فکری که در ذهن دارید احساسی را تجربه خواهید کرد و متعاقب آن رفتاری را انجام خواهید داد. اینکه در مواجهه با مسائل و رویدادهای زندگی چه نوع فکر و باوری داشته باشیم تعیین کننده میزان سلامت روانی و بهزیستی ما می باشد. طبق دیدگاه شناختی –  رفتاری ریشه تمام مشکلات روانشناختی از جمله افسردگی، اضطراب، وسواس، ضعف اعتماد به نفس، مشکلات بین فردی و غیره در همین رابطه بین افکار، هیجانات و رفتار ما نهفته است. هنگامی که ما با هر یک از این مشکلات مواجه می شویم ممکن است در صدد یک مشاوره روانشناسی برآییم. اما نکته حائز اهمیت اینجاست که چه وقت و در مواجهه با چه مشکلاتی بیشتر می توانیم از یکدرمانگر شناختی – رفتاری کمک بگیریم؟ پاسخ به این سؤال می تواند به انتخاب درست ما در مورد روانشناسی که می خواهیم از وی مشاوره بگیریم کمک کند.

به همین منظور جهت آشنایی بیشتر شما عزیزان خلاصه ای از فعالیتهایی را که من و بعضی از همکارانم بعنواندرمانگر شناختی – رفتاری در این کلینیک انجام می دهیم را معرفی می کنم:

  1. نخستین و شاید مهترین اصل ارزیابی شناختی – رفتاری این است که چگونگی رفتار هر فرد را موقعیتهای مستقیم و تفسیر او از این موقعیت ها تعیین می کند. بنابراین در ارزیابی، توجه اصلی به این موقعیتها معطوف می شود و آنچه مورد تأکید قرار می گیرد مسائل اختصاصی مراجع است ( مانند افسردگی، اضطراب، وسواس، ترسهای خاص و …) نه مسائل کلی وی.
  2. مسائل مهم دیگری که از سوی درمانگر شناختی در جلسات رواندرمانی پیگیری می شود عبارتند از: مشخص شدن مشکل , طرزفکر شما درمورد آن مشکل, احساساتی که در رابطه با آن مشکل تجربه کرده اید, تغییرات و ناراحتیهای جسمانی که در مواجهه با مشکل با آنها روبرو شده اید ( مانند تهوع، دل پیچه، سردرد و …) و سرانجام برخورد ورفتار شما درمقابل این مشکل چگونه بوده است؟
  3. از آنجا که رویکرد شناختی – رفتاری یک رویکرد آموزش مدار و تکلیف محور است و عمدتا بر اساس خود –  یاری استوار است، درمانگر ساختار جلسات و نیز روش درمانی CBT را به مراجع توضیح و چگونگی انجام تکالیف را به وی آموزش داده و همواره  نقش تکالیف خانگی را مورد تأکید قرار می دهد چرا که قسمت عمده درمان در زندگی روزمره صورت می گیرد بدین معنی که مراجع هرآنچه را که در جلسات درمانی مورد بحث قرار گرفته است را به مرحله عمل در  می آورد.
  4. این روش درمانی ماهیت مشارکتی دارد و در طی جلسات مشاوره همواره از مراجع خواسته می شود که با ارائه فیدبک ها و نظرات در امر درمان فعالانه مشارکت نماید.
  5. در نهایت هدف درمانگر شناختی – رفتاری کمک به افراد در جهت شناسایی الگوهای تفکر تحریف شده،رفتارهای ناکارآمد و افکار اتوماتیک منفی و مزاحم خود می باشد. در نتیجه مراجع در جلسات پایانی با آگاهی از راههای تغییر این موارد، می تواند درمانگر خودش باشد.
  6. ساختار جلسات : تعداد جلسات درمانی CBT بسته به نوع و شدت مشکل از 5 تا 20 جلسه متغیر است و ساعات جلسات معمولا 45 الی 60 دقیقه و فاصله بین جلسات یک بار در هفته می باشد.
  7. مطالعات نشان داده است که درمان شناختی – رفتاری برای اختلال وسواس و فوبی های خاص ( مانند ترس از ارتفاع، ترس از مکانهای بسته ، فوبی اجتماعی و …) و سایر اختلالهای اضطرابی نسبت به درمانهای دارویی و سایر درمانها سه الی چهار برابر مؤثرتر است.